Vandaag maakt het college 132 plannen bekend die samen moeten leiden tot pakweg tien miljoen aan extra inkomsten en/of minder uitgaven. Rijksbeleid maakt die operatie nodig.
Nederland verkeert in een prima financiële positie en dat resultaat dankt het kabinet onder meer aan het uitknijpen van gemeenten. Gisteravond hoorde Hart tijdens een beeldvormende avond dat de ellende niet volgend jaar pas begint, zoals eerder gedacht – dit jaar wordt naar verwachting al afgesloten met een tekort van acht ton. Overigens gaf Hart hiervoor vorig jaar al een waarschuwing af.
27 werkgroepen
Er moet vanaf volgend jaar jaarlijks een slordige tien miljoen worden bespaard. Dat kan door extra inkomsten (belastingen) te genereren, door te bezuinigen en een combinatie van die twee. Ambtenaren verdeelden zich afgelopen najaar over 27 werkgroepen en kwamen met 132 voorstellen. Vandaag worden ze openbaar gemaakt. Waarbij het college zo aardig is om ook de ideeën door te geven die ze zelf niet ziet zitten.
Hart is verrast dat er zo veel ideeën zijn, want er zijn nogal wat regels en voorwaarden verbonden aan maatregelen. Zo gaat 80 % van het geld van de gemeente naar taken die wettelijk verplicht zijn. Wat dan weer wel triest is: het Rijk geeft soms minder geld dan nodig is voor dat werk. Dat geldt bijvoorbeeld voor de jeugdhulp.
Een maatregel die geen pijn doet: minder conservatief ramen. De gemeenteraad stemde daar vorig jaar al mee in en deed dat met goede redenen. Enkele uitzonderingen daargelaten, blijkt dat er voor nogal wat taken minder geld nodig is dan vooraf bedacht. ‘Dit is het laaghangend fruit’, zei wethouder Jan Goijaarts (Financiën, CDA) gisteravond over het geld dat de nieuwe manier van begroten oplevert.
Populistisch
Elke maatregel heeft consequenties en die worden in ‘het boekwerk’, zoals de gemeentelijke controller het pakket gisteravond noemde, inzichtelijk gemaakt. Het is vervolgens aan de raad om te bezien of ze die consequenties acceptabel vindt.
Meer weten over de zoektocht naar tien miljoen? Lees dit verhaal: ‘Gezocht: € 10 miljoen’. Een aantal bedragen in het artikel zijn inmiddels achterhaald. Door prijsstijgingen, nieuwe én voorgenomen investeringen zijn de verwachtte tekorten van 2025 tot en met 2029 hoger dan destijds gedacht.
Populistisch nee zeggen tegen elke bezuiniging of belastingverhoging is vanwege de verkiezingen van volgend jaar aanlokkelijk, maar kan eigenlijk niet – de gemeenteraad stemde eerder al in met deze operatie. En al deed ze dat niet: er zijn begrotingsregels waaraan de gemeente zich moet houden. Zo kan er jaarlijks maar 10% uit de reserves worden gehaald. Met dat percentage redt Meierijstad het niet.
Loonkosten
Een deel van de besparingen komt voor rekening van de personele kosten. Nu al rekent het college op een besparing van € 1,65 miljoen per jaar op de loonkosten. Het betekent niet dat ambtenaren voor hun baan hoeven te vrezen, de verwachting is dat er vooral een streep gaat door tijdelijke inhuur. Wat in ieder geval niet kan: wél personeel naar huis sturen en het werk dat die mensen doen voort laten zetten.
Hart deelt in de loop van vandaag ‘het boekwerk’. Het debat over de ombuigingen wordt gevoerd tijdens een extra commissievergadering. Die wordt gehouden op 16 april in het bestuurscentrum. De vergadering begint om 19.30 uur en kan thuis online worden gevolgd.