Is de proef met het beter scheiden van afval in de Schijndelse wijk Hulzebraak nou een succes of niet? Het is maar wie je het vraagt.
Hart publiceerde een maand geleden op deze site al een artikel over twee proeven in Meierijstad die moeten leiden tot minder restafval. In Mariaheide zijn de grijze kliko’s kleiner dan voorheen en in de Schijndelse wijk Hulzebraak is onder meer een emmer voor ‘spullen’ ingevoerd – daarin zitten afgedankte producten die kunnen worden opgeknapt of gerecycled.
De positieve teneur van het stuk leidde toen op Facebook tot nogal wat negatieve reacties. Het is uit de berichten niet goed op te maken wát er nou mis is, maar diverse mensen lieten weten terug te willen naar het oude systeem.
Klachten over papier
Hart wilde, figuurlijk gesproken, dieper in het afval duiken. En dus werd enthousiast gehoor gegeven aan een uitnodiging van de gemeente. Of raadsleden en pers afgelopen vrijdag op de milieustraat in Sint-Oedenrode een kijkje wilden nemen hoe het uitzoeken van ‘spullen’ gaat. En dan zouden er meteen presentaties worden gegeven.
[tekst gaat verder onder de foto]

De hand van adviseur Pieter Reus (links) toont wat er allemaal moet gebeuren om afval te verminderen. De gemeente, financieel afgeknepen door het Rijk, moet het allemaal regelen.
Die presentatie bevestigt de reacties op het Hart-artikel van afgelopen april. Uit een eerste peiling van de gemeente blijkt dat er met name ontevredenheid is over het papier. Dat houdt waarschijnlijk verband met het afschaffen van de grote blauwe kliko’s – die trouwens voor inwoners van Veghel en Sint-Oedenrode en de kerkdorpen daaromheen onbekend zijn.
Bewoners geven ook aan dat de inzameling van glas en klein chemisch afval is verslechterd. Dat is bijzonder, want op dat gebied is er niks veranderd. Dat er nu ook gratis spullen als afzonderlijke stroom worden opgehaald, leidt niet tot grote waardering. Ook bijzonder: de spullen kunnen gratis worden aangeleverd, voorheen was het restafval en moest er voor worden betaald.
Kinderziekten
De klachten houden volgens de gemeente mogelijk verband met de kinderziekten van dit proefproject. Een leverancier leverde te laat zakken en die waren in eerste instantie ook nog eens verkeerd. Emmers bleken breukgevoelig en niet waterdicht. De bestelde inzamelauto kwam een half jaar te laat en voldeed toen nog niet eens aan de gestelde eisen.
[tekst gaat verder onder de foto]

Raadsleden selecteren spullen.
Hart hoopt dat de bewoners ondanks de klachten en problemen doorgaan op de ingeslagen weg. Ze worden er namelijk voor beloond met een lagere rekening voor het opgehaalde restafval. Of, eerlijker: met een minder forse stijging daarvan.
Door zowel maatregelen van de rijksoverheid als marktontwikkelingen wordt het aanbieden van restafval in de nabije toekomst namelijk absurd peperduur. Deskundigen houden rekening met een stijging per huishouden van € 6.000 per jaar. Dat is voor een forse meerderheid van gezinnen, stellen en alleenstaanden niet op te brengen.
Doel restafval gehaald
In Hulzebraak werd voorafgaand aan de proef per huishouden 61 kilo restafval per jaar aan de straat gezet. Het streven om dit terug te dringen naar 20 kilo per jaar is nu al ruimschoots gehaald: de Hulzebrakers bieden, omgerekend naar jaarcijfers, 16 kilo restafval aan. De wijk hoort daarmee tot de landelijk top van afvalscheiders.
Een veelgehoorde tegenwerping: de cijfers deugen niet, want mensen gooien hun restafval stiekem bij het gft, het plastic of de spullenbak. De gemeente controleert goed en stelt vast dat het bij gfe (dat is groente, fruit en andere etensresten) slechts voor 2 procent misgaat. De huishoudens die het steevast fout doen zijn letterlijk op een hand te tellen.
[tekst gaat verder onder de foto]

Afvalbakken aan de straat in Hulzebraak, Schijndel.
Samengevat is de conclusie dat de proef leidt tot betere scheiding, een minder sterke stijging van kosten en tegelijkertijd tot nogal wat ontevreden deelnemers.
‘Goede zorgen’
Laurens van Voorst volgde de voorbereiding en de uitvoering van de proef als gemeenteraadslid op de voet. ‘Het is balen dat mensen niet gierend enthousiast zijn’, zegt hij. ‘Daar moet de gemeente wat aan doen. We hebben immers vooraf afgesproken dat we de scheiding van afval verbeteren tegen zo laag mogelijke kosten én met een zo hoog mogelijk serviceniveau.’
Overigens blijkt uit de tussentijdse evaluatie ook dat veel mensen wél blij zijn met de nieuwe opzet. Bart van Kessel haalt als zogeheten waardemaker het afval in de Hulzebraak op en vond op een ochtend op een van de bakken een briefje geplakt van een bewoner. ‘Bedankt voor de goede zorgen. Maken we niet veel mee.’
Foto bij dit artikel: Raadsleden mochten zelf ingeleverde spullen kwalificeren en selecteren. Op de foto fractievoorzitter Mirjam van Esch.
