Het voornemen van het college om aan de A50 een nieuw bedrijventerrein te ontwikkelen kan vanwege gebrek aan stroom naar het rijk der fabelen.
Dat plan is wat Hart betreft sowieso al omstreden, want is in strijd met de toekomstvisie. Daarin staat dat nieuwe bedrijfskavels er louter komen voor bestaande, Meierijstadse bedrijven – het terrein aan de A50 wordt ontwikkeld om bedrijven onderdak te bieden die in de regio Eindhoven niet terecht kunnen en relaties hebben met ASML.
Eisen stellen
Tijdens een door Regio Noordoost-Brabant georganiseerde masterclass leerde Hart-raadslid Laurens van Voorst afgelopen woensdag dat bij bouwplannen vaker eisen moeten worden gesteld aan de stroomvoorziening.

Maarten Engelberts tijdens de masterclass
‘Nu verplichten we initiatiefnemers om zich te houden aan eisen op het gebied van bijvoorbeeld geur en geluid, maar je kunt daar aan toevoegen dat aan een bepaalde mate van energievriendelijkheid moet worden voldaan,’ aldus jurist Maarten Engelberts van NPRES, de nationale koepels van regionale programma’s voor duurzame energieopwekking.
In het geval van dat nieuwe bedrijfsterrein betekent het gebrek aan dat soort regels dat de energievoorziening bij nieuwe woonbuurten in het nauw komt. ‘Het idee is vaak dat die twee initiatieven niets met elkaar van doen hebben en dat wie het eerst komt, het eerst maalt,’ doceerde Engelberts. ‘Dat is niet waar. Je kunt een vergunning weigeren omdát daarmee later een woningbouwplan in gedrang komt.’
‘Here to stay’
Dat het uiteindelijk tot dat soort keuzes komt in Meierijstad is zeker. ‘Energieschaarste is here to stay,’ zei Jeroen Niemans, een andere spreker tijdens de masterclass. Niemans is van adviesbureau Hiemstra & De Vries en hield een presentatie over energie en ruimte, over hoe energie meer aandacht moet krijgen binnen de ruimtelijke ordening.
Hart werd een beetje nerveus van het laatste onderdeel, waarbij deelnemers met een zogeheten serious game een energie-neutrale en ook nog eens betaalbare nieuwe woonwijk moesten realiseren. De lessen leken voor Hart, tegenstander van windturbines, hard: wie af wil zien van fossiele energie, kan volgens dat spel niet zonder windstroom.
Zonnepanelen leveren namelijk veel op, maar niet in de winter. Opslag van stroom in buurtbatterijen is peperduur. De metertjes met betrekking tot de energieprijs per KWh sloegen flink uit op het beeldscherm toen groepjes in de zaal die dingen plaatsten in de denkbeeldige woonwijk.
Besparen kost geld
Al klikkend, slepend en zo nu en dan deletend kwamen de deelnemers uiteindelijk tot een betaalbare mix van zonnestroom, windstroom, een bescheiden opslag in die buurtbatterijen en beïnvloeding van de energievraag.

Jeroen Niemans is van adviesbureau Hiemstra & De Vries en hield een betoog over intensievere samenwerking tussen alle partijen die met ruimtelijke ordening en energie van doen hebben.
Spannend detail: het lager zetten van de verwarming, maakt energie duurder. ‘Een groot deel van de kosten betreft afschrijving en onderhoud van de hardware. Bij minder gebruik moeten we die kosten delen door minder KWh en dat wordt dus een hogere prijs per eenheid,’ legde Paul Dalebout (foto bij dit artikel) uit. Hij is van Local Heroes, het bedrijf dat het spel bedacht.
Bedenkingen
Na afloop had Laurens wat bedenkingen. ‘Het was een bijzonder boeiende masterclass,’ erkent hij. ‘De focus op ruimtelijke ordening en geld zorgt echter voor een incompleet beeld. Windstroom lijkt onontbeerlijk, maar er wordt voorbij gegaan aan het feit dat het juist in deze regio weinig waait.’
‘En waar het al helemaal niet over ging, zijn de inmiddels feitelijk vastgestelde gezondheidsrisico’s. In het spel leverde het plaatsen van turbines pal naast huizen smileys op, in werkelijkheid worden mensen er ziek van.’
Lessen
Toch kan Hart in de lokale politiek wat met de lessen van de masterclass. ‘Bij elk bouwplan, of het nu om industrie of woningen gaat, gaan we nadrukkelijker dan we al deden bezien wat de initiatiefnemer van plan is met betrekking tot de energievoorziening. Concreter: of het bouwplan geheel of bijna energieneutraal is en zo nee, waarom niet.’
Voor een compleet nieuw bedrijventerrein, zoals het college dat aan de A50 wil realiseren, zit dat er waarschijnlijk niet in. ‘Een gemeente met veel meer arbeidsplaatsen dan de eigen beroepsbevolking groot is, zit sowieso niet op nog meer bedrijvigheid te wachten,’ aldus Laurens.