donderdag
15 okt
De vorming van een college gaat beginnen. Hoe gaat zoiets in zijn werk? Hart legt het graag uit.
De gemeenteraad is, namens de inwoners, de ‘eindbaas’ van de gemeente. De raad bepaalt de kaders, zeg maar de hoofdlijnen van het beleid. Daarna is het aan het college van burgemeester en wethouders om dat beleid uit te voeren – waarbij de raad weer optreedt als controleur van dat beleid.
Coalitie
Maar wie bepaalt er wie als wethouders worden aangewezen? Dat doet in eerste instantie de coalitie en die keuze wordt daarna bevestigd door de gemeenteraad. Maar hoe kom je aan een coalitie? En wat is dat?
De coalitie is een samenwerkingsverband tussen meerdere partijen in de gemeenteraad. Die partijen verschillen natuurlijk van elkaar, anders waren het geen afzonderlijke fracties geweest – maar al onderhandelend zoeken ze naar overeenkomsten en vinden ze compromissen over het te voeren beleid. Dat leidt tot een coalitieakkoord. Daarna dragen de coalitiepartijen wethouderskandidaten voor die dat coalitieprogramma gaan uitvoeren.
De coalitie vormt doorgaans de meerderheid in de raad. Dat is handig, want het verkleint de kans dat een raadsmeerderheid een wethouder ontslaat en zo de continuïteit van bestuur in gevaar brengt.
Oppositie
De partijen die niet tot de coalitie horen, vormen de oppositie. Die partijen werkten niet mee aan het coalitieakkoord en dat maakt hen onafhankelijker. Ook dat is fijn, want het is voor de kwaliteit van het bestuur goed als er raadsleden zijn die extra kritisch het college volgen.
Overigens is het niet zo dat raadsleden van de coalitie altijd applaudisseren en die van de oppositie onafgebroken boeroepen. Zeker niet in Meierijstad, waar de verhoudingen tussen partijen en raadsleden doorgaans erg goed zijn.
Zo werkt politiek
Meer weten over hoe de lokale politiek werkt? Lees ‘Zo werkt politiek’.
Er zijn gemeenten waar ze niks willen weten van coalitie en oppositie. Daar hebben ze in plaats van een coalitieprogramma een raadsbreed programma. In de praktijk wordt hiervoor vooral gekozen in gemeenten waar veel heibel tussen politici is. Dan is zo’n programma een poging om de boel niet te veel uit de klauwen te laten lopen. Meierijstad heeft dat gelukkig niet nodig, vindt Hart.
Meierijstad
Dan nu hoe de coalitievorming in Meierijstad verloopt. Het initiatief ligt bij de partij die de meeste kiezers en zetels kreeg. Dat is Lokaal.
Irma Woestenberg
De partij heeft een oud-gemeentesecretaris van Den Bosch, Irma Woestenberg, gevraagd om met alle Meierijstadse partijen te gaan praten en daarna een advies op papier te zetten over de te vormen coalitie. Woestenberg deed dat al eerder in Vught en Oss.
Deze week voert ze gesprekken met vertegenwoordigers van alle partijen. Hart-raadsleden Mirjam van Esch en Laurens van Voorst zijn komende woensdag aan de beurt. De fractie van Hart bereidt dat gesprek vanavond voor.
