dinsdag
15 sep
Hoe verdeeld kiezers ook zijn, over één ding is zowat iedereen het eens: de landelijke politiek kenmerkt zich door chaos. Leek de Tweede Kamer maar wat meer op de gemeenteraad van Meierijstad.
Laten we eens beginnen met het goede nieuws: de betrokkenheid bij de politiek is groot, blijkens de aandacht in de media en de gesprekken bij het koffieapparaat. Het blijkt ook uit de opkomst bij landelijke verkiezingen – sinds de afschaffing van de stemplicht in 1971 schommelt die heel stabiel tussen de 77 en 81 procent.
En toch zijn er zorgen. Eerst gingen die zorgen over de kwaliteit van de politiek en inmiddels gaan ze over de toekomst van de democratie. Dat maakten we de afgelopen tachtig jaar nog niet eerder mee.
Vertrouwen neemt af
De democratie staat onder druk en dat komt vooral doordat het vertrouwen afneemt in alles wat met de democratie te maken heeft. Het wantrouwen groeit ten opzichte van de zogeheten instituten, de rechtsspraak, de pers, de mede door de overheid betaalde wetenschap en de politiek zelf.
Neem de instituten. De Raad van State is er, als onafhankelijk adviescollege met betrekking tot nieuwe wetten, zo eentje. Ze bestaat uit dames en heren die juridisch bijzonder goed onderlegd zijn. Kritiek vanuit een van de landelijke partijen: ‘Het is geen afspiegeling van de bevolking.’ Nee, dat zijn de medewerkers van een autoherstelbedrijf ook niet. Verdacht veel automonteurs en geen hersenchirurg of loodgieter te bekennen.
De rechtsspraak. Jaren geleden al werd het begrip ‘D66-rechters’ gemunt. Dat begrip suggereert nogal sterk dat die rechters politiek gemotiveerd worden in de uitspraken die ze doen.
Nepparlement
De pers. Het begrip ‘main stream media’ werd bedacht om de stelling te onderbouwen dat alle, min of meer, traditionele media één pot nat zijn. En verder worden feiten in toenemende mate meningen. ‘Fakenews!’ De waarheid legt bij de ineenstorting van een democratie vaak als eerste het loodje.
Tot slot de politiek zelf. Door de gekozen leden van de Tweede Kamer te bestempelen als ‘nepparlement’ wordt de status daarvan verminderd. Als een parlement nep is, wat zegt dat dan over de debatten die daar worden gevoerd en de besluiten die worden genomen? Wat zegt dat over de democratie en over de wenselijkheid die te beschermen? ‘Hef maar op, het is toch nep. We verplaatsen de besluitvorming wel naar de straat. Met fakkels en stenen en zo.’
Goed geregeld
Begrijp Hart niet verkeerd: het is wijs om zo nu en dan vraagtekens te zetten bij wat een Kamerlid zegt, een journalist schrijft of een rechter besluit. Dat Kamerlid krijgt trouwens weerwoord, de journalist kan een ingezonden brief verwachten (of wordt in een andere onafhankelijke krant tegengesproken) en de veroordeelde gaat in hoger beroep. Goed geregeld allemaal. Democratisch geregeld allemaal.
Zo goed geregeld dat het zaak is de democratie te beschermen en te versterken. Een van de eenvoudigste middelen is op 29 oktober naar de stembus te gaan. Waar de strijd in het verleden ging tussen links en rechts is die nu verplaatst naar democratisch versus antidemocratisch. Dus het gaat echt ergens over.
Hart is trouwens blij dat haar speelveld de lokale politiek is. Die is net zo belangrijk, want de gemeente gaat over steeds meer zaken. En anders dan pakweg twintig jaar geleden zijn het politieke keuzes die bepalen wat de gemeente doet en laat. Bij de lokale VVD kijken ze anders naar bijvoorbeeld sociale zaken dan bij de SP. Dus ook hier in Meierijstad gáát het ergens over. Ook hier zijn er botsende belangen en meningen.
Zo kan het ook
Maar de gemeenteraad van Meierijstad is, ondanks dat er maar liefst tien fracties zijn, niet gepolariseerd. Politiek en democratie worden niet verdacht gemaakt. Debatten worden doorgaans gevoerd op basis van inhoud en dat zorgt er bijvoorbeeld voor dat er geen verlammende coalitiediscipline is. En verder is er hier nog vertrouwen in de lokale instituten, in de pers, de rechtsspraak en in elkaar.
Ons idee: na de verkiezingen van 29 oktober gaan de nieuwe 150 Kamerleden op excursie naar Meierijstad. Een dagje ‘Zo kan het ook’ zal vast inspirerend zijn.
Meierijstad heeft 46 stembureaus.
Over stemmen in Meierijstad
Meer weten over de Tweede Kamerverkiezingen en hoe u daarvoor stemt in Meierijstad? Ga naar de speciale pagina daarover op de website van de gemeente.
